Lokasiya: Azərbaycan Milli Xalça Muzeyi, Bakı, AZ

Tarix: 10-14.06.2026

Kurator: Sofiya Frank

Sәnәt Meneceri: Aqnessa Tariverdiyeva

Mentor: Sabina Şıxlinskaya

Sərgidə rəssamlar Ramil Aliev, Emin Mathers, Nərgiz Ramizqızı, Ramil Mammadli və Lenay Seidəli-zadənin incəsənət, elm və müasir texnologiyaları birləşdirən science art istiqamətində yaratdıqları instalyasiyalar, digital art, nano video art və performans əsərləri nümayiş olunur.
“Təbii Zəka / NI – Natural Intelligence” layihəsi texnoloji tərəqqinin, rəqəmsal mühitin və qlobal ekoloji dəyişikliklərin müasir insanın düşüncə tərzinə təsirini araşdırır. Ekspozisiyanın əsas mövzularını yaddaş, diqqət, qavrayış, insanın ətraf mühitlə əlaqəsi, eləcə də rəqəmsallaşma dövründə fiziki reallıqdan və mədəni köklərdən tədricən uzaqlaşma prosesi təşkil edir.

Layihədə Azərbaycan xalçası yaddaşın, simvolların və mədəni kodların daşıyıcısı kimi xüsusi yer tutur. Müəlliflər bu qədim sənəti müasir sosial, texnoloji və ekoloji proseslər kontekstində yenidən interpretasiya ediblər.
Elm və incəsənətin qarşılıqlı əlaqəsini ön plana çıxaran sərgi ziyarətçiləri insanın təbiət, öz bədəni, texnologiyalar və mədəni irslə münasibətlərinin necə dəyişdiyi barədə düşünməyə dəvət edir.

Sərgi Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi, Azərbaycan Milli Xalça Muzeyi və “Yaradıcı Mərkəz”in dəstəyi ilə həyata keçirilir.
Layihə Azad Mirzəcanzadə adına İnkişaf Proqramının qalibi olub və Atəş Hub platforması tərəfindən həyata keçirilir. Atəş Hub platformasının təsisçisi və mentoru Azərbaycanın Əməkdar rəssamı və kuratoru Sabina Şıxlinskayadır. Layihənin kuratoru Sofiya Frank, koordinatoru isə Aqnessa Tariverdiyevadır.

Ramil Aliev

çoxsahəli vizual sənətçi və mədəniyyət praktikantıdır. Onun praktikası video incəsənət, yerə xas instalyasiya və performansla məşğul olur, görünmə, zəiflik və uzunmüddətli münaqişə və sistemli təzyiqlər şəraitində formalaşan siyasi və sosial kontekstlərdə insan bədəni mövzularına fokuslanır. O, Bakıdakı Müasir İncəsənət Məktəbinin məzunudur və Azərbaycanda gənc praktikantlar üçün müstəqil sənət birliyi olan AteshHub-un üzvüdür. Əsərləri bədənlər, mühitlər və hakimiyyət strukturlarının kəsişməsini araşdırır, bədii tədqiqatı kritik əks etdirmə və kollektiv sorğu üçün alət kimi istifadə edir. 

Emin Mathers

Bu ekspozisiyada izləyici, sanki öz orbital yolları boyunca hərəkət edirmiş kimi ekzoplanetlərlə əhatə olunmuş NØVA III-ün mərkəzi ulduzunun perspektivinə yerləşdirildi. Bu mövqedən sərgi məkanı alternativ ulduz sisteminə çevrildi və tamaşaçıları NØVA III dünyalarını kənardan deyil, kosmik ürəyinin içindən müşahidə etməyə dəvət etdi.

İnstalyasiyanın mərkəzində muzey vitrini A0 - 3 fraktal ekzoplanetar sistemindən gətirilmiş bir neçə yeni kəşf edilmiş mineral, A0 - 3 peyklərindən biri olan ANNA-nın ətrafında fırlanan kapsul rezidensiyasının modeli və A1 - 1, A2 - 1, A2 - 2 və A3 - 1 ekzoplanetlərinə ekspedisiyaları və missiyaları sənədləşdirən dörd slayd-filmdən ibarət idi.

Layihənin himninə çevrilən Aphex Twin-in 'Stone in Focus' əsərinin ətraf mühitdə mövcudluğu NØVA III ulduz sisteminin dünyasına dərindən nüfuz etməyə kömək etdi və ekspozisiyanı xəyali ekzoplanetar mühitlər, elmi fərziyyələr və kosmik şüurla meditativ qarşılaşmaya çevirdi.

Nərgiz Ramizqızı

nano-sənətlə məşğul olan azərbaycanlı rəqəmsal rəssamdır. O, Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının Sənətşünaslıq fakültəsində “Sənət əsərlərinin bərpası və ekspertizası” ixtisası üzrə bakalavr və magistr dərəcələri almışdır. Həmçinin Rusiyada Sankt-Peterburq Kino və Televiziya İnstitutunda “Fotoqrafiya sənəti” üzrə peşəkar inkişaf proqramını bitirmiş və YARAT Müasir İncəsənət Məktəbində təhsil almışdır. 
Nano-sənət görünməyəni görünən edən rəqəmsal incəsənət növüdür. Bu yanaşmada əsas alət elektron mikroskopdur. O, insan qavrayışının sərhədlərindən kənarda mövcud olan nano-səviyyəli strukturları, formaları və detalları üzə çıxarır. Mənim üçün bu görünməz dünya gözəlliyin, rəngin və formanın yenidən kəşf edildiyi vizual dilə çevrilir. Elektron mikroskop vasitəsilə əldə edilən rəqəmsal görüntülər xüsusi proqram təminatı ilə işlənərək fotoqrafik xarakterli vizuallar yaradılır. Bu görüntülər elmi sənədləşdirmə deyil, yaradıcı araşdırma üçün ilkin vizual material kimi xidmət edir. Mən bu təcrübəyə bioloq və ya kimyaçı kimi deyil, yalnız bir rəssam kimi yanaşıram. Məqsədim tamaşaçıları adətən yalnız laboratoriyalarda əlçatan olan – əksər insanlar üçün görünməz qalan – bir dünyaya vizual səyahətə çıxarmaq və onu hər kəsin anlaya biləcəyi bədii təcrübəyə çevirməkdir. Əsərlərimdə gündəlik həyatımızda rastlaşdığımız bio-aləmin nano-həyatını araşdırır, tanış elementləri qeyri-adi vizual formalara çevirirəm. Diqqət mərkəzim mikroskop altındakı obyektlərin özü deyil, onları necə qavradığım, təsəvvürümdə necə formalaşdırdığım və vizual obraza necə çevirdiyimdir.

Ramil Mammadli

Azərbaycanın paytaxtı Bakıdan olan rəqəmsal və konseptual sənətkardır. Vizual sənət dünyasına girməzdən əvvəl o, rəqqas kimi hip-hop mədəniyyəti ilə dərindən məşğul olmuş və burada güclü ritm, hərəkət və məkan şüuru hissi inkişaf etdirmişdir — bu elementlər indi onun bədii dilini müəyyən edir. Onun əsərləri texnologiya, iman, yaddaş və insan ruhunun kəsişməsini mücərrəd kiber-futuristik kompozisiyalar vasitəsilə araşdırır. O, dairənin rəqəmsal strukturlarda hərəkət edən ruhu simvolizə etdiyi “Ruh Sistemi” və “SF (Sinaptik İnam)” kolleksiyalarının yaradıcısıdır.

Lenay Seidəli-zadə

müasir incəsənət performeri, xoreoqraf, tədqiqatçı və müstəqil rəqs məktəblərinin yaradıcısıdır. Onun yaradıcılığı bədən, söz və kollektiv təcrübə arasındakı əlaqəni araşdırır. Hüquq üzrə ilkin təhsili ona analitik düşüncə və struktur yanaşma qazandırmış, bu xüsusiyyətlər konseptual sənət dilində də öz əksini tapmışdır. 2016-cı ildə Moskva şəhərində hüquq fakültəsini bitirmiş və 12 ildən artıqdır ki, bu sahədə fəaliyyət göstərir. 2022-ci ildə baletmeyster ixtisası üzrə ikinci ali təhsilini tamamlamışdır. 2024-cü ildə “Xoreoqrafiya sənətinin tarixi və nəzəriyyəsi” ixtisası üzrə magistr dissertasiyasını müdafiə etmişdir. O, rəqs fəlsəfəsi və rəqsin terapiya vasitəsi kimi imkanlarını araşdırır, hərəkətin insan şüuruna və psixoloji sağlamlığına təsirini tədqiq edir. 2022–2023-cü illərdə Əməkdar rəssam Səbinə Şixlinskaya rəhbərliyi ilə YARAT Müasir İncəsənət Məktəbini keçmişdir. Onun performativ və xoreoqrafik işlərində bədən mətnə, mətn isə hərəkətə çevrilir. Lenay tamaşaçını passiv müşahidəçi kimi deyil, prosesin iştirakçısı və mənanın daşıyıcısı kimi görür.